Medewerker Picture
prof. dr. ir. A.G. (Arjan) Bregman
Sr. wetenschappelijk medewerker publiekrecht / Hoogleraar Bouwrecht
Onderzoek
Onderwijs
Telefoonnummer
LinkedIn

prof. dr. ir. A.G. (Arjan) Bregman

PPS
Omgevingsrecht
Milieurecht
Staatssteun
Aanbestedingsrecht
Ruimtelijk bestuursrecht
Grondbeleid
Gebiedsontwikkeling

Ontmoet Arjan

Arjan Bregman is sinds 1987 verbonden aan het Instituut voor Bouwrecht als senior wetenschappelijk medewerker publiekrecht. Ook is Arjan hoogleraar Bouwrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen en als research fellow verbonden aan de Amsterdam School of Real Estate.

Arjan onderzoekt en adviseert op het snijvlak van bouwrecht, gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ordening. Naast zijn werk bij het Instituut voor Bouwrecht is hij sinds 1990 zelfstandig adviseur.

Daarnaast publiceert hij regelmatig in het Tijdschrift voor Bouwrecht en begeleidt Arjan promovendi op het gebied van publiekrechtelijk bouwrecht. Arjan studeerde geodesie aan de TU Delft van 1983 tot 1988. Hij promoveerde in 1999 op het proefschrift Ruimtelijke plancoördinatie en projectbesluitvorming, naar maatwerk zonder versnippering aan de Rijksuniversiteit Groningen. Van 2010 tot 2015 bekleedde hij de Leerstoel Gebiedsontwikkeling aan de Universiteit van Amsterdam, ondergebracht bij de Amsterdam School of Real Estate.

Wetenschappelijke publicaties in tijdschriften, bundels e.d.

2026

  • Noot bij: Hoge Raad, 25-12-2025; ECLI:NL:HR:2025:1865 (Inbrengwaarde herverkaveling landinrichtingsproject Staphorst); TBR 2026/47
  • Noot bij: Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State 26-11-2025, ECLI:NL:RVS:2025:5758 (Omgevingsvergunning Haarlemmermeer); TBR 2026/29
  • A.G. Bregman en N. van Wijk – van Gilst, De toepassing van de Didam-regels: de balans voor 2025 opgemaakt, TBR 2026/14
  • Noot bij: Rechtbank Gelderland, 16-7-2025, No. C/05/432490 / HA ZA 24-105, ECLI:NL:RBGEL:2025:6541 (Uitgifte bedrijfskavel Zevenaar: Didam en evenredigheidsbeginsel); TBR 2026/8
  • A.G. Bregman en K.J. de Graaf, relevante aspecten van omgevingsrecht; bijdrage in: E.M. Bruggeman en R.W.M. Kluitenberg (red), Bouwrecht in Kort Bestek (11e druk), Den Haag: IBR 2026
  • Redactionele bijdrage: Afdeling maakt korte metten met semantische discussie, Actualiteiten Bouwrecht 18 maart 2026
  • Redactionele bijdrage: Fictie doet appellanten de das om, Actualiteiten Bouwrecht 29 januari 2026

2025

  • A.G. Bregman, Een onderzoeksrapport uit 1995 en de Wet kwaliteitsborging; bijdrage in: R.G.T. Bleeker en A.M.J. Vos, Evenwicht!, Afscheidsbundel mr. D.E. (Dick) van Werven, Den Haag: IBR 2025
  • A.G. Bregman, bespreking van de arresten van de Hoge Raad van 26 november 2021 en van 15 november 2024, bijdrage in: A.G.A. Nijmeijer, F.A.G. Groothuijse en H.C.W.M. Moesker (red.), Bouwrechtpijlers Publiekrecht, Den Haag: IBR 2025
  • Noot bij: Hof Den Haag, 18-3-2025, ECLI:NL:GHDHA:2025:476 (Didam en integrale gebiedsontwikkeling Leiden); TBR 2025/130
  • Noot bij: Rechtbank Noord-Holland, 5-8-2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:8688 (Didam en netcongestie); TBR 2025/122
  • A.G. Bregman, Op zoek naar geld uit grond voor woningbouw – van kostenverhaal naar baatafroming, TBR 2025/105
  • Redactionele bijdrage: Rommelige transitie naar bedrijventerrein breekt initiatiefnemer voor woningbouw op, Actualiteiten Bouwrecht 27 november 2025
  • Redactionele bijdrage: Appellanten trekken alles uit de kast, maar daar zit niet veel in, Actualiteiten Bouwrecht 6 augustus 2025
  • Redactionele bijdrage: Een overstekende goot houdt een bouwplan niet tegen, Actualiteiten Bouwrecht 15 mei 2025
  • Noot bij: Rechtbank Rotterdam, 29-1-2025, ECLI:NL:RBROT:2025:1325 (Opzegging erfpacht en Didam); TBR 2025/96
  • Noot bij: Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, 25-9-2024, No. 202204366/1/R3, ECLI:NL:RVS:2024:3869 (Exploitatieplan Noordwijk); TBR 2025/86
  • A.G. Bregman, Ruim baan voor (betaalbare) woningbouw, TBR 2025/40
  • Noot bij: Rechtbank Overijssel, 20-1-2025, No. C/08/326419/ KG ZA 24-267, ECLI:NL:RBOVE:2025:240 (Grondverkoop door gemeentelijke vennootschap en Didam); TBR 2025/34
  • Noot bij: Rechtbank Den Haag, 8-1-2025, No. C/09/661365/ HA ZA 24-155, ECLI:NL:RBDHA:2025:52 (Openbare selectieprocedure Rijksvastgoedbedrijf); TBR 2025/23
  • A.G. Bregman, De stand van zaken na het tweede Didam-arrest is winst voor de praktijk van gebiedsontwikkeling, TBR 2025/2

2024

  • A.G. Bregman, De gefaseerde bopa als instrument voor gebiedsontwikkeling, TBR 2024/154
  • Naschrift bij: J.C. Binnerts, Laten we het zakelijk houden graag: over publicatie van anterieure overeenkomsten (Reactie op TBR 2024/112), TBR 2024/141
  • A.G. Bregman, De koop van een woning en het omgevingsrecht, TBR 2024/139
  • Noot bij Hof Den Bosch, 13 februari 2024, No. 200.334.472_01, ECLI:NL:GHSHE:2024:436 (Gronduitgifte Breda), TBR 2024/134
  • Naschrift bij: H.C.W.M. Moesker, Artikel 23.7 Omgevingswet terug naar de tekentafel? (Reactie op TBR 2024/97), TBR 2024/124
  • A.G. Bregman en T. van Hooren, De juridische positie van derden bij vergunningvrije bouwactiviteiten, TBR 2024/112
  • A.G. Bregman, De mogelijkheden van gemeentelijke sturing op duurzaamheid en klimaatadaptatie op grond van de Omgevingswet, TBR 2024/97
  • A.G. Bregman en J.W.A. Rheinfeld, Het nieuwe klimaat voor kavelruil; Een zonnige toekomst voor stedelijke kavelruil en donkere (fiscale) wolken boven de kavelruil landelijk gebied? TBR 2024/83
  • A.G. Bregman, Het probleem van de grondhandel en mogelijke oplossingen, TBR 2024/68
  • A.G. Bregman en N. van Wijk-van Gilst, Twee jaar na Didam: stand van zaken, TBR 2024, 12

2023

2022

  • A.G. Bregman, De schaduw wordt donkerder, bijdrage in: H.C.W.M. Moesker & W.M.J.M. Heijltjes (red.), Veranderend Bouwrecht – 25 jaar VBR-A, Den Haag: IBR 2022;
  • A.G. Bregman, Voorkomen van vertraging van woningbouw na Didam, bijdrage in: A.G. Bregman en A.G.A. Nijmeijer (red.), Het woningtekort voorbij, Den Haag: Radboud Universiteit/IBR 2022;
  • A.G. Bregman en N. van Wijk-van Gist, Een jaar na Didam: stand van zaken, TBR 2022/125;
  • A.G. Bregman., Noem grondeigendom geen schaars recht. Een aspect uit de zaak Didam nader belicht, JBPLus 2022-12;
  • A.G. Bregman, De provincie staat bestuurlijk buitenspel bij de toepassing van artikel 6 van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet, TBR 2022/92;
  • A.G. Bregman, Ruimte voor gebiedsontwikkeling na het Didam arrest, TBR 2022/12;

2021

  • Noot bij: Hoge Raad 5-3-2021, ECLI:NL:HR:2021:339 (Inspanningsverplichting), m.nt. A.G. Bregman, TBR 2021/49

2020

  • A.G. Bregman en J.J. Karens, Financiële participatie en omgevingsbijdragen bij zonneparken. Van bestuurlijke wens tot afdwingbare eis, TBR 2020/118
  • Edwin Buitelaar, Arjan Bregman en Hans Leinfelder, Krimp en overaanbod: hoe lost Nederland het op?, Tijdschrift Ruimte (Vlaanderen), 2020, nr. 47
  • A.G. Bregman, Ruimte voor luchtfietsen, Observaties bij het rapport Ruimte voor Wonen, TBR 2020/106
  • A.G. Bregman, Financiële bijdragen in het omgevingsplan: hier gaat het over, TBR 2020/92

2019

  • Stedelijke kavelruil en gebiedsontwikkeling in de aanvullingswet grondeigendom, LTB 2019/30
  • A.G. Bregman, A.Z.R. Koning en R.J.J. de Win, Juridisch Handboek Gebiedsontwikkeling, 2e druk, editie 2019
  • Deel IV, Juridische kaders, als onderdeel van de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2019; Een praktische routebeschrijving voor marktpartijen en overheden
  • A.G. Bregman, Financiële bijdragen in het omgevingsplan: waar gaat dit over?, TBR 2019/165
  • Noot bij: Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State 28-8-2019, ECLI:NL:RVS:2019:2950 (Bestemmingsplan Buitengebied Mulligen), m.nt. A.G. Bregman, TBR 2019/141
  • A.G. Bregman, Financiële bijdragen aan ruimtelijke ontwikkelingen in de Omgevingswet, TBR 2019/110
  • A.G. Bregman, Terugvorderen van ongeoorloofde staatssteun is verplicht – met rente, TBR 2019/63
  • A.G. Bregman, J.J. Karens en A.Z.R. Koning, De proeftuin van het omgevingsplan; Met het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte anticiperen op de Omgevingswet, TBR 2019/45

2018

  • A.G. Bregman, C.P. Hageman en J.J. Karens De Transitiewet: doelmatige aanpassingen in de Crisis- en herstelwet? TBR 2018/185
  • A.G. Bregman, Mogelijkheden voor het stimuleren van particulier opdrachtgeverschap, TBR 2018/88
  • Noot bij: Hof Arnhem-Leeuwarden, 9-5-2017, ECLI:NL:GHARL:2017:3881 (Projectontwikkeling Neder-Betuwe), TBR 2018/65
  • A.G. Bregman, Naar een samenhangend en adequaat grondbeleid voor gebiedsontwikkeling in de Omgevingswet, TBR 2018/18
  • A.G. Bregman en E.M. Bruggeman, Aanbestedingsplicht voor woningcorporaties?, TBR 2018/59

2017

2016

  • Bouwrecht in kort bestek 9e druk, redactie tezamen met M.A.B. Chao-Duivis en enkele bijdragen, Den Haag: Instituut voor Bouwrecht 2016
  • Herziening van de Aanbestedingswet 2012, TBR 2016/5
  • Gebiedsontwikkeling anno 2016: enkele aspecten uit de jurisprudentie in vogelvlucht (Deel 1), TBR 2016/32
  • Gebiedsontwikkeling anno 2016: enkele aspecten uit de jurisprudentie in vogelvlucht (Deel 2), TBR 2016/47
  • Naar duidelijke voorschriften voor woonboten, TBR 2016/131
  • E. Buitelaar & A.G. Bregman, Dutch land development institutions in the face of crisis: trembling pillars in the planners’ paradise, European Planning Studies, 2016, p. 1281-1294

2015

2014

  • E. Buitelaar, A.G. Bregman, P. van Ree en F. de Zeeuw, Ervaringen met de doorwerking van provinciaal beleid onder de Wro, ASRE papers 2014 – 09, Oktober 2014
  • Gebiedsgerichte normstelling als de echte winst van de Omgevingswet’, bijdrage aan de bundel ‘Onbegrensde rechtsbeoefening’, Opstellen aangeboden aan prof. dr. D.A. Lubach, onder redactie van prof. dr. ir. A.G. Bregman, prof. mr. H.E. Bröring en mr. dr. K.J. de Graaf, Den Haag: Instituut voor Bouwrecht 2014
  • ‘Vrijwillige risicoacceptatie door gebiedsgerichte normstelling als de echte winst van de Omgevingswet’, essay in opdracht van het Ministerie van I&M, februari 2014
  • ‘De mogelijkheden van gebiedsgerichte normstelling’, artikel in: ‘Duurzame gebiedsontwikkeling: over vormen van regulering en de rol van aanbesteding’, Publicatie van de Vereniging voor Milieurecht, Den Haag: Boom Juridische uitgevers 2014

2013

  • Bouwrecht in kort bestek 8e druk, redactie tezamen met M.A.M.C. van den Berg en M.A.B. Chao-Duivis en verschillende hoofdstukken, Den Haag: Instituut voor Bouwrecht 2013
  • S. Pront-van Bommel & A. Bregman, ‘Distributed Energy Systems in the Built Environment – European Legal Framework on Distributed Energy Systems in the Built Environment’, E.E.E.L.R., 22(5), p. 168-180

2012

  • A.G. Bregman, ‘Herverkaveling levert puzzelstukje voor gebiedsontwikkeling’, PropertyNL magazine 2012, 17
  • E. Buitelaar, A. Bregman, L. van den Broek, D. Evers, M. Galle, T. Meijer & N. Sorel, Ex-durante evaluatie Wet ruimtelijke ordening, tweede rapportage, publicatie PBL, 2012
  • PPS bij gebiedsontwikkeling, 2e druk, tezamen met M. Pool en A. Wolting, Den Haag: Sdu 2012
  • Aanbesteding (Müller-criteria) en staatssteun bij gebiedsontwikkeling III, TBR 2012/17
  • Mogelijkheid van versnelling van het facilitaire grondbeleid op ontwikkelingslocaties?, tezamen met H.W. de Wolff, TBR 2012/1

2011

2010

  • Het bestemmingsplan stuurt, maar niet bij gebiedsontwikkeling, TBR 2010/128
  • Gebiedsontwikkeling en het aanbestedingsrecht na het arrest Müller, TBR 2010/108
  • Projectbesluitvorming in de Crisis- en herstelwet, TBR 2010/3
  • E. Buitelaar, A. Bregman, L. van den Broek, D. Evers, M. Galle, W. Nieuwenhuizen en N. Sorel, Ex-durante evaluatie Wet ruimtelijke ordening, eerste resultaten, publicatie PBL, 2010
  • Bouwrecht in kort bestek 7e druk, redactie tezamen met M.A.M.C. van den Berg en M.A.B. Chao-Duivis en verschillende hoofdstukken, Den Haag: Instituut voor Bouwrecht 2010

Overige publicaties

2026

  • Arjan Bregman en Friso de Zeeuw, Speculatieve grondprijzen verantwoord uitbannen, Expertnotitie geschreven in opdracht van NEPROM, 16 maart 2026

2025

  • Arjan Bregman en Evelien Bruggeman, De betekenis van het begrip ‘bouwwerk’, rapport beschreven in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, 9 april 2025
  • Exceptieve toetsing van parkeernormen in het bestemmingsplan (en vergeet even het Bouwbesluit), 3 april 2025
  • Een principeverzoek waarvan je ten principale afwijkt is geen lopend initiatief, 13 februari 2025
  • Toezeggingen tot legalisering doen ertoe in het licht van het vertrouwensbeginsel, 9 januari 2025

2024

  • Voor de tweede keer sprak de Hoge Raad in de zaak Didam. En dat leverde een paar meevallers op, 20 november 2024
  • Een ongebruikte bouwvergunning wordt ingetrokken. Na ruim 25 jaar, 10 oktober 2024
  • Dit gebeurt er als de initiatiefnemer, de gemeente en een omwonende allemaal niet goed opletten, 12 september 2024
  • Eigenaar van een bungalow krijgt postuum gelijk – de aanleg van een inrit in een natuurgebied mag in beginsel zonder nadere voorwaarden, 8 augustus 2024
  • Muggenziften is ook een vak, 3 juli 2024
  • Advies van de Advocaat-Generaal in bodemprocedure Didam, 30 mei 2024
  • Wat is een geringe afwijking van het bestemmingsplan? 24 april 2024
  • De gemeente Waterland is geen ezel, 21 maart 2024
  • Gemeente moet potentieel geschikte locaties voor een bestemming vergelijken en een gemotiveerde keuze maken, 11 januari 2024

2023

  • A.G. Bregman, Advies van het Instituut voor Bouwrecht over ontvlechting van de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en de Omgevingswet, 20 oktober 2023
  • Salamitactiek die vooralsnog slechts gedeeltelijk slaagt, 16 november 2023
  • Een huis voor (schoon)ouders of kinderen in je tuin. Daar is niet iedereen gelukkig mee, 5 oktober 2023
  • Niet houden vooroverleg met de provincie geen reden voor vernietiging omgevingsvergunning voor zonnepark voor 25 jaar, 24 augustus 2023
  • Goede bedoelingen zijn voor toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking niet voldoende, 13 juli 2023
  • Bouwplan verleggen, niemand zeggen. Dat loopt niet goed af, 31 mei 2023
  • Kerk en pastorie worden 83 woningen. Als dat maar goed gaat met parkeren, 4 mei 2023
  • Dan maken we er gewoon tijdelijk een plattelandswoning van. Maar kijk dan wel verder dan de feitelijke situatie, 23 maart 2023
  • Van agrarische bedrijfswoning naar burgerwoning op grond van een wijzigingsplan. Er verandert niets en toch mag het niet. Onvoorstelbaar, 8 februari 2023

2022

  • A.G. Bregman, Handreiking implementatie van het arrest Didam in het gemeentelijke grond(uitgifte)beleid ten behoeve van vastgoed- en gebiedsontwikkeling, Uitgave BZK, NEPROM, VNG, VvG, november 2022
  • Arjan Bregman en Rick Meijer, Handreiking ‘kostenverhaal en financiële bijdragen onder de Omgevingswet’, geschreven in opdracht van de NEPROM, 2022
  • Even een bedrijf met een woning verplaatsen. Let wel op waar dat heen gaat, 22 december 2022
  • De Omgevingswet komt eraan, maar mogelijk weer (iets) later. En dat is ook een kans (samen met J.J. Karens), 5 oktober 2022
  • Gemeente beslist niet tijdig: vergunning van rechtswege en ook nog eens een dwangsom voor de gemeente, 22 september 2022
  • Ondertussen in Woubrugge: appellant wil voor- en achtergevel omwisselen en heeft ruzie met de buren over een overkapping, 17 augustus 2022
  • Opnieuw Didam; de minister kondigt een praktische handreiking aan en je kunt als gemeente ook overdrijven. En dat is niet zonder risico, 5 juli 2022
  • Tussen droom en daad staat de gemeenteraad, 2 juni 2022
  • Inspraak – en participatie onder de Omgevingswet – vereisen nadrukkelijke weging door de gemeenteraad van ingebrachte ideeën, 8 maart 2022
  • De datum van inwerkingtreding Omgevingswet, ICT-perikelen en het duale karakter van het omgevingsplan, 17 februari 2022

2021

  • Redactioneel: Toepassing Ladder vereist zorgvuldige onderbouwing van kwantitatieve én kwalitatieve behoefte, Actualiteiten Bouwrecht, 12 mei 2021
  • Redactioneel: Onderlinge consistentie van gemeentelijke documenten van cruciaal belang bij de toetsing van bouwplannen, Actualiteiten Bouwrecht, 7 april 2021
  • Redactioneel: Hoe ver reikt de gemeentelijke inspanningsverplichting voor publiekrechtelijke medewerking aan gebiedsontwikkeling?, Actualiteiten Bouwrecht, 11 maart 2021
  • Redactioneel: De betekenis van een exploitatieplan bij een latere omgevingsvergunning voor planologische afwijking, Actualiteiten Bouwrecht, 4 februari 2021
  • Bouwplan in overeenstemming met onherroepelijk bestemmingsplan wordt toch geschorst, 24 november 2021
  • Er bestaat geen recht op een blijvend vrij uitzicht, 6 oktober 2021
  • Een paar kozijnen vervangen en de gemeente vindt het goed, maar toch gaat het mis bij de Afdeling, 12 juli 2021
  • Zijn woningcorporaties wel of niet aanbestedingsplichtig? De volgende fase in de inbreukprocedure is gestart, 17 juni 2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011