Rechtsvergelijkend onderzoek naar de anterieure overeenkomst afgezet tegen het Duitse städtebaulicher Vertrag

Al decennia is het bij gebiedsontwikkeling een gebruikelijke praktijk dat gemeenten en marktpartijen voorafgaand aan de vaststelling van een omgevingsrechtelijk kader afspraken maken. Dergelijke afspraken hebben betrekking op onder meer de beoogde ontwikkeling, planontwikkeling, overdrachten van onroerende zaken, omgevingsrechtelijke inpassing, kostenverhaal en eventueel financiële bijdragen.

In het kader van de invoering van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) werden dergelijke overeenkomsten voor het eerste aangeduid als ‘anterieure overeenkomsten’. Met deze benaming werd geprobeerd tot uitdrukking te brengen dat de gemeente met de initiatiefnemer voor het realiseren van een bouwplan waarvoor kostenverhaal op grond van de Wro verplicht was, daarover afspraken maakte voordat het bestemmingsplan werd herzien.

De benaming anterieure overeenkomst is in de praktijk feitelijk echter een kwalificatie voor overeenkomsten tussen gemeenten en marktpartijen voorafgaand aan de vaststelling van een omgevingsrechtelijk kader in het algemeen, waar evenals onder de Wro ook de Omgevingswet (artikel 13.13 en 13.22 Omgevingswet) deze kwalificatie niet met zoveel woorden benoemt.

Het is opvallend dat in Duitsland een overeenkomst die bij gebiedsontwikkeling een vergelijkbare betekenis heeft als de Nederlandse anterieure overeenkomst afzonderlijke wel een uitgebreide wettelijke regeling kent. In § 11 van het Baugesetzbuch (BauGB) is een wettelijke regeling van het städtebaulicher Vertrag opgenomen.

Het promotieonderzoek beoogt derhalve om middels rechtsvergelijking het beleidsinstrument anterieure overeenkomst te vergelijken met het Duitse städtebaulicher Vertrag.

Onderzoeker: