Omgevingsrecht
Publiekrecht
8 minuten lezen

Omgevingswet

De geschiedenis achter de Omgevingswet

Sinds de inwerkingtreding van de eerste wet gericht op de leefomgeving, de Mijnwet van 1810, zijn er veel verschillende sectorale wetten in werking getreden, onder andere ten aanzien van ruimtelijke ordening, milieuhinder en monumentenzorg. Hierdoor is het geheel verbrokkeld geraakt. Vereenvoudiging en integratie zijn dan ook het uitgangspunt van de stelselherziening Omgevingswet.

Het doel van de Omgevingswet

Het doel van de Omgevingswet is om de regels omtrent ruimtelijke ontwikkeling in Nederland te versimpelen en vervolgens samen te voegen. Op 14 maart 2023 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de invoeringswet om de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2024 inwerking te laten treden. Bent u benieuwd naar wat de Omgevingswet inhoudt? Op deze pagina voorzien wij u van meer informatie omtrent deze nieuwe wet.

26 wetten samenvoegen tot één wet

De Omgevingswet heeft in totaal 26 wetten en een nog groter aantal amvb’s samengevoegd tot één wet. Deze wet vormt een kader voor de integratie van verschillende aspecten van de fysieke leefomgeving, zoals milieu, waterbeheer, ruimtelijke ordening, natuur, monumentenzorg, bodem en geluid. Voor deze wetgevingsoperatie is gekozen om meer samenhang aan te brengen tussen de verschillende bestaande aspecten van de leefomgeving en tevens om de bestaande regelgeving te vereenvoudigen.

Verschillende verantwoordelijkheden

In de Omgevingswet zijn burgers, bedrijven en overheden gezamenlijk verantwoordelijk voor de ontwikkeling en het beheer van de fysieke leefomgeving. Zo is de burger verantwoordelijk voor de gevolgen van zijn eigendom voor de leefomgeving. Bij bedrijven ligt de verantwoordelijkheid bijvoorbeeld bij de gevolgen van hun activiteiten in een bepaalde omgeving. Daarbij regelt de Omgevingswet welke verplichtingen en bevoegdheden de overheid heeft, ook ten opzichte van  burgers en bedrijven.

Zes verschillende instrumenten

De kern van de Omgevingswet bestaat uit zes verschillende instrumenten: omgevingsvisie, het programma, decentrale regelgeving, algemene rijksregels (onder meer voor activiteiten), de omgevingsvergunning en het projectbesluit. Daarnaast zijn er een aantal ondersteunende instrumenten. Deze zijn bevorderlijk voor de besluitvorming en het uitvoeren van deze besluiten.

In 2016 is de wet aangenomen in de Eerste Kamer

De Omgevingswet is in het voorjaar van 2016 aangenomen door de Eerste Kamer en daarna in het Staatsblad gepubliceerd. Hoewel er dus een grote stap is gezet om de wet daadwerkelijk te realiseren, zal door middel van algemene maatregelen van bestuur en aanvullings- en invoeringswetgeving de inhoud van de wet verder vorm krijgen.

Inwerkingtreding

De Omgevingswet is met ingang van 1 januari 2024 inwerkinggetreden. Vergunningaanvragen en meldingen verlopen tegenwoordig via het www.omgevingsloket.nl. Daar kun je ook nagaan of en zo ja welke vergunning(en) nodig is/zijn voor een bepaalde activiteit.

Volg een cursus of een studiebijeenkomst bij het IBR

Bij het Instituut voor Bouwrecht verzorgen wij diverse cursussen en studiebijeenkomsten over verschillende ontwikkelingen in jurisprudentie en regelgeving in de bouw. U kunt zich hier eenvoudig voor inschrijven op onze website. In het najaar organiseren wij een aantal studiebijeenkomsten en cursussen waarin allerlei aspecten van de Omgevingswet behandeld zullen worden. Daarnaast verzorgen wij studiebijeenkomsten over onderwerpen die voor gebiedsontwikkeling en bouw onder de huidige omgevingsrechtelijke regelgeving van belang zijn, zoals actualiteiten omgevingsrecht en aanbestedingsrecht. Neemt u daarom eens een kijkje in onze ‘onderwijsagenda‘. Hier vindt u ook meer informatie over de inhoud en logistiek van de verschillende studiebijeenkomsten / cursussen.

Meer informatie

Bij het Instituut voor Bouwrecht zijn de volgende titels verschenen over de Omgevingswet:

Gerelateerde wikis

Gerelateerde opleidingen

Gerelateerde publicaties